Ondernemen is een sport. Soms een teamsport, soms een vechtsport. De conditie moet in elk geval altijd op peil zijn, vindt Jan Haans. Ook in mindere tijden.

En hij kan het weten. Zijn bedrijf in lifestyleproducten ging eind 2009 door de
kredietcrisis failliet. Gelukkig beleefde het al snel daarna onder invloed van een forse inkrimping een nieuwe doorstart. ‘Dat waren geen makkelijke tijden’, zegt Jan Haans (61). ‘Je vecht als ondernemer om weer boven water te komen. Je geeft de boel niet zomaar op. Ik kon mijn leveranciers en klanten niet in de steek laten. Laat staan mijn personeel. Die relaties zijn in al die jaren met zoveel zorg opgebouwd. Opnieuw onze schouders eronder zetten is een uitstekende beslissing geweest.’

Familie
Zorgplicht is niet het enige dat hem dreef de draad weer op te pakken. De onvoorwaardelijke steun van zijn familie droeg daar aan bij. Zijn vrouw Leny en toekomstige opvolger zoon Rens zijn namelijk nauw bij het bedrijf betrokken. Maar de echte ondernemerszin zit vooral in hemzelf. Haans is een geboren ondernemer. En dat heeft hij geweten in een periode waarin hij ooit vijf jaar thuis zat toen hij even afstand nam. ‘Vreselijk saaie jaren waren dat, beter kan ik ze niet omschrijven’, legt hij uit. ‘Je bent er niet meer bij, die dagelijkse dynamiek is weg. Dat is niets voor mij. Ik moet kunnen werken.’

Doorgaan
Haans is absoluut geen voorstander van vroegtijdig stoppen. Haans: ‘Het klinkt wel leuk, maar in de praktijk kan het vies tegenvallen. Zolang je werk je voldoening geeft, moet je doorgaan. Ondernemen is een sport, het houdt je wakker. Ik weet nog dat ik als jonge knaap na mijn rondes langs de deuren de bestellingen van mijn rieten mandjes bij elkaar optelde en de volgende dag nog beter wilde scoren. Daarin lag de uitdaging. Deze drive heeft altijd in me gezeten. Haal je die eruit, dan haal je mijn passie eruit.’

Actief
Ondanks dat Haans zichzelf geen jonkie meer noemt, verschijnt hij nog steeds elke ochtend op kantoor. Ook reist hij veel om het contact met zijn leveranciers te onderhouden. En zo’n zeven keer per jaar staat hij op grote internationale beurzen. De klant komt niet vanzelf naar je toe, daar moet je je voor inspannen’, weet hij. ‘Vergeet niet dat de klant optimaal is geïnformeerd en over veel kanalen beschikt om aan producten te komen. Hierin moet je de gaten zoeken en ze vullen. Wij zijn op kantoor elke dag bezig te onderzoeken wat er bij de consument leeft. Goed naar hem luisteren en de markt nauw in de gaten houden behoren tot het dagelijks huiswerk.’

Delen
Een ander onderdeel van het huiswerk bestaat voor Haans uit netwerken. Collega’s
ontmoeten op ondernemersbijeenkomsten, borrels en andere gelegenheden. ‘Als ik zie hoeveel bezoekers de BOB Borrel trekt, mag je daar gerust uit afleiden dat die voor ondernemers een belangrijke uitlaatklep is’, zegt Haans die 25 jaar geleden de European Floral & Lifestyle Suppliers Association (ESFA) oprichtte en al 25 jaar voorzitter is van het Ondernemers Overleg Tilburg (OOT). ‘Ik ken die behoefte om te delen. Er komt als ondernemer zoveel informatie op je af. Je moet je verhaal kwijt kunnen en de mogelijkheid hebben om jezelf te toetsen. Goede ondernemers om je heen verzamelen is leerzaam, inspirerend. En nog gezellig ook.’

Fingerspitzengefühl
In mindere tijden pessimistisch of angstig worden is geen remedie, vindt hij. Het helpt je bedrijf niet verder. ‘Blijf optimistisch en vertrouw erop dat het straks weer beter gaat’, reageert hij met volle overtuiging. ‘Lui worden is uit den boze. Juist nu moet je aan de bak, nog harder zelfs. 2013 zal waarschijnlijk nog moeizaam zijn, vooral het laatste staartje van de retail, maar mijn fingerspitzengefühl zegt dat de economie daarna weer aantrekt. Belangrijk is om ons daar nu op voor te bereiden en beslagen ten ijs te komen. Want als de economie weer volop gaat stromen, moet je daar probleemloos in mee.’