Heeft de zorg juist het MKb nodig voor innovatie nu en in de toekomst? Spreken ze wel dezelfde taal en wie neemt het initiatief? Gespreksleider Hanneke van Oirsouw (GROEIkwadraat) vroeg de verschillende professionals uit het MKB, Bouw en Zorg naar hun visie en ideeën.

‘Wij willen zorgen en begeleiden, waarom zou ik innoveren? Dit was jaren de gedachtegang in de zorg. Zorg was zorg, betaald door de belastingbetaler, mijn corebusiness’, schetst gastheer Johan Remmers (ASVZ). ‘Nu kantelt de wereld en moeten we gaan innoveren in het kader van de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning). Ik moet nadenken over de oplossing en hoe we gaan samenwerken met andere partijen. Ondertussen raak ik een vierde van mijn budget kwijt en daar mag niemand de dupe van worden, niet de cliënten die hier al 30 jaar wonen of medewerkers die twintig jaar trouwe dienst verlenen.’ Wendy Persoon (BOM) knikt: ‘In het verleden was het niet nodig, nu moet iedereen innoveren. En er is veel voorfinanciering nodig om het traject te kunnen dragen. We moeten om ons heen kijken. De zorg wordt overspoeld door mensen met goede ideeën. De kunst is om goede verbindingen te leggen tussen zorg en MKB. De tijd is rijp.’ Paul Groenland (Focal Meditech) verwacht dat wat we nu verzinnen over een paar jaar geen draagvlak meer heeft. Paul: ‘Drie jaar geleden ging de Wmo op zijn kop. Dat heeft me een half jaar energie gekost. We moeten met elkaar op zoek naar nieuwe mogelijkheden. Er wordt naar veel richtingen gekeken, maar waar gaan we naartoe? Dat is mijn grote zorg van dit moment. Ik pleit voor een generieke visie, die is ontwikkeld vanuit de mens en niet vanuit hypes.’



Hulpvraag
Bart Kapteijns is opleidingscoördinator Gezondheidszorg Technologie (Avans Hogeschool). ‘Wij richten ons met de opleiding op care in plaats van cure. Wij maken van de leerlingen geen specialisten; wij leiden ze generalistisch op. We gaan uit van de technologische kant en proberen steeds een botsing te creëren. Op die manier heeft zorginnovatie continu onze aandacht en proberen we creativiteit te ontlokken. In de zorg wil men graag innoveren, maar nog niet op eigen initiatief.’ Dat vuurtje moet volgens hem opgestookt worden. Het liefst ziet Kapteijns in de zorg een nieuwe organisatie ontstaan met een mix van nieuwe mensen en nieuwe producten. ‘Innovatie en integratie kosten tijd en onze eigen mensen denken mee in het ontwikkelingsproces’, vertelt Johan Remmers die bij ASVZ de beschikking heeft over een interne ICT afdeling. Albert Jakobsen (Féju Automatisering & Telecommunicatie) reageert: ‘Juist die mensen moeten gemotiveerd worden. Het is de taak van het MKB om de klant te prikkelen. Dan krijg je draagvlak. Zo was ik voor telefonie bij een zorginstelling en heb gevraagd waar zij nog meer mee bezig zijn. Uiteindelijk heb ik die zorginstelling mee naar Paul Groenland (Focal Meditech) genomen voor een bedrijfsbezoek. Zijn knuffelzeehond Paro bijvoorbeeld is een techniek die aansluit bij de wensen van mijn klant.’ Gespreksleider Hanneke vraagt Albert welke rol het MKB zou moeten spelen in de koppeling met de zorg. Albert: ‘Wij zijn allemaal ambassadeurs voor elkaar. Je moet niet de utopie hebben dat je alles zelf kunt doen en dus zorgen voor goede partners. Zoek uit wat de hulpvraag is van de klant, want die ligt vaak veel breder dan alleen jouw specialisme. Ik vind dat je niet puur voor de opdracht moet gaan, dat is heel arm.’



Flexibele specialisten
Net als Albert durft Wim Jalink (Bos Medical) breder te vragen. ‘We moeten meer kijken naar dat wat de zorgverlener en cliënt wil. Daarop moet het MKB flexibel en specialistisch acteren en een generalistische oplossing bieden. Vergelijk de Eendracht en de Titanic; de Eendracht vaart nog steeds en gaat continu overstag. Voor de generalistische oplossing maak ik dankbaar gebruik van mijn netwerk. Ik zou ook geen 40 bedrijven aan mijn bureau willen. Bos Medical staat voor mobiele vrijheid en zo ook mijn buurman hier aan tafel Toin Verhoeven (Quattrocycle). Samen zouden wij een alliantie moeten aangaan, daarbij blijven we allebei specialisten, maar leveren we samen een generalistische oplossing.’

Financiële spanbreedte
Bart Sebregts (Secured By Web) heeft het idee dat we allemaal opnieuw het wiel willen uitvinden. ‘In de zorg speelt vaak hetzelfde probleem en wij zitten als onderaannemer aan tafel met een IT-er die zijn kennis binnen de muren van zijn zorginstelling wil houden. Gooi de deuren en ramen eens open, luister! Iedereen denkt maar in hokjes en is bang dat er iemand aan zijn systeem komt.’ ‘Dat is de eer van de IT-er’, lacht Albert. Bart schudt zijn hoofd: ‘Als het gaat om camerabeveiligingen, meldkamersoftware of alarmeringssystemen in de zorg, zie ik projecten die zoveel anders, sneller, slimmer en meer kostenbesparend kunnen; ik ben niet beperkt door ervaring, mijn vingers jeuken. Waar ik niet aan aan wennen is dat trajecten in de zorg zo ontzettend lang duren en een beslissingstraject over zoveel schijven gaat; daar kan een MKB-er toch niet op wachten. Wij hebben de financiële spanbreedte niet om onbeperkt te blijven adviseren.’



Beslissingsbevoegdheid
Bart Kapteijns (Avans) vindt dat het aan de MKB-er is om met de juiste persoon aan tafel te gaan zitten en zo de vertraging er zelf uit te halen. Volgens Albert is dat niet zo eenvoudig: ‘Bovendien heb je niet alleen te maken met verschillende beslissingsniveaus, maar is er ook een leeftijd- en cultuurverschil waarbij soms sprake is van weinig jeugdigheid en de snelhechter prima voldoet. Er moet in een beslissingstraject balans zijn tussen jeugdige en oudere gebruikers.’ William Snoeren (G&S Project) vindt het lastig om met de beslisser in contact te komen. ‘Het is een wedstrijd die je iedere keer moet lopen omdat je met zoveel spelers te maken hebt. Onlangs zijn drie maanden verstreken om iedereen te overtuigen van de juiste keuze. Kunnen we dat tij niet keren? Iedereen denkt verstand te hebben van inrichting, kleurtjes en stofjes’, lacht hij. ‘Gelukkig zijn met name ziekenhuizen al verder in dit proces en luisteren de eindbeslissers naar ons advies. Daar ligt de kans onze expertise 24/7 uit te dragen. Praat met diegene die naar je luistert’, benadrukt William.

Speelveld
Aschwin Geerts (Indicia) is van mening dat MKB en Zorg twee werelden zijn die elkaar niet begrijpen. Ze spreken een andere taal en ontmoeten elkaar niet op het juiste moment. ‘Er moet een gezamenlijk speelveld komen gefaciliteerd door de overheid, waarbij Zorg en MKB vervolgens moeite doen om een gezamenlijke taal te spreken. Dan zijn er flinke slagen te maken.’ Wim Jalink juicht een gezamenlijk speelveld toe: ‘Bos Medical heeft met het decubitus pompje de Zorginnovatie Award gewonnen, maar dat is nog geen toegangsbewijs voor succes kan ik je garanderen. De uitrol duurt lang.’ Aschwin geeft aan dat het een luxe zou zijn wanneer de zorg spontaan bij je aanklopt. Het overkwam Toin Verhoeven (Quattrocycle). Toin vertelt hoe hij meelift op de bezuinigingen in de zorg. ‘Het taxiritje om iedere donderdagmiddag te gaan zwemmen met een aantal cliënten werd een zorginstelling te duur. Nu gaat het groepje wekelijks op de fiets.’ De Quattrocycle, oftewel aangepaste Piet Plezier, van Toin is een groot succes en de mogelijkheden om dit wereldwijd uit te rollen worden momenteel bekeken. ‘Met een goed netwerk gaat dit lukken. Wij hebben een uniek product en worden via internet gevonden. Dan gaat het nog niet allemaal vanzelf, maar je moet de stap durven zetten, lef tonen en dat kost kruim’, aldus Toin trots.

Duidelijke taal
De bouwwereld en de zorg zijn weer andere werelden; er is een verschil in communicatie, cultuur en achtergrond. Toch vindt Hanneke Doevendans (Bouwbedrijf Doevendans) het niet lastig om elkaars taal te spreken. ‘Bouwen voor de zorg is niet moeilijk. Wij komen pas later in beeld, wanneer de opdracht duidelijk gedefinieerd is.’ Johan Remmers neemt zijn groots nieuwbouwproject achter locatie Vincentius als voorbeeld. ‘We moeten levensbestendig bouwen voor een periode van 10-15 jaar. Of het nu gaat om een groepswoning, een studio of appartement, de normen zijn door de overheid vastgesteld en dat pakket van eisen gaat naar Hanneke. Bouwbedrijf Doevendans voert het uit.’ Paul Schepers (Smart Cuisine Trade) denkt graag mee in het voortraject van nieuwbouwprojecten. Het is moeilijk om een innoverend keukenconcept in een bestaande situatie in te passen. Smart Cuisine staat voor een totaalconcept, geen grote bakken in een centrale keuken, maar een à la carte restaurant en eetgelegenheid op de kamer geïntegreerd in het geheel van de zorg. Het adviseren van een zorginstelling is een lang proces waarbij Paul zijn klant meeneemt naar een bestaand concept. ‘Als je van de zorginstelling eenmaal het begrip en de wil hebt om die weg in te slaan, gaat het vooruit, maar wel langzaam.’



Lef tonen
Hanneke: ‘Als je het over de bouw hebt, gaat het over grote bedragen. Zorginstellingen zijn voorzichtig met investeren en hebben de voorkeur voor huur en lease. Als je wilt bouwen voor de zorg, dan breng je als aannemer een financier mee. Het probleem is nu dat extramuraal de zorginkopen en wonen gescheiden zijn. Cliënten hebben een bescheiden budget om van te huren. Het is een groot spanningsveld. Het rendement voor beleggers is niet altijd hoog, maar wel langdurig.’ Wat Bart Sebregts opviel in het zakendoen met de zorg, is dat zorginstellingen veel te veel betalen om zaken te doen met de gevestigde orde. ‘De zorg mag best meer risico nemen door zaken te doen met de MKB-er. De echte innovatie komt niet uit de branche, dus ook niet van de gevestigde orde.’ Volgens Aschwin zou de zorg kleinere partijen meer kansen kunnen geven, maar daar is wel lef voor nodig. Maar ook andersom: kleine bedrijven kunnen meer lef tonen en deuren open zetten.  Ze moeten meer samendoen, is de conclusie. Albert Jakobsen: ‘De kleinste partij is niet de goedkoopste. Maar waarom zitten wij aan tafel? Wij luisteren! Wij ontzorgen de klant door een partnership aan te gaan in hoe wij dat samen vermarkten, regelen we achter de schermen.’

Probleemoplossend
Johan geeft aan dat ASVZ niet altijd met dezelfde partijen aan tafel zit en is niet gebonden aan bulkcontracten. ‘Bovendien worden de kansen groter voor kleinere partijen omdat we in de zorg gewoon bepaalde zaken niet meer kunnen. Maar in de zorgverlening gaat 85% van het geld naar de zorg en 15% naar het MKB. Ik moet over de grenzen heen durven kijken. Dat kan ik (nog) niet in alle situaties’, geeft Johan toe. Wendy Persoon geeft aan dat het ook voor het MKB belangrijk is te weten hoe de financiële stromen lopen. Albert is het daarmee eens: ‘Ik bereid me daarin goed voor. Zorginstellingen schrikken soms van het hamerstuk, de factuur. En nee, het is dan geen serienummer maar een eindbedrag’, knipoogt Albert. ‘Van tevoren heb ik al uitgezocht of een partij de investering kan doen. Ik ben een automatiseringsbedrijf en geen bank, maar als MKB-er moet je meedenken en de diverse opties van de totaaloplossing kunnen presenteren. Probeer probleemoplossend aan tafel te zitten, durf het te benoemen, want je probeert de klant te helpen. Dan heb je een helder verhaal.’ Aschwin vult aan: Belangrijk is dat je weet wat jouw product kan betekenen voor de zorg. Daar ligt de creativiteit van de ondernemer. Er liggen enorme kansen in de zorg, het is een grote markt. We moeten uitzoeken welke ideeën er leven, partijen bij elkaar zoeken en bij elkaar brengen.’ Johan Remmers vindt dat iedereen zijn verantwoordelijkheid moet nemen om een stap dichterbij elkaar te komen. In het verbinden van verschillende partijen zit de oplossing.