De huidige laagconjunctuur is goed voor de landmacht. Steeds meer mensen die hun baan zijn kwijtgeraakt, melden zich bij het krijgsmachtonderdeel. Het aantal aanmeldingen is de afgelopen maanden verdubbeld.

Niet alleen de landmacht profi teert van de recessie. Minister Donner van sociale Zaken en Werkgelegenheid wordt verweten de huidige economische situatie aan te grijpen om zijn politieke agenda er doorheen te drukken. Politiek beladen discussies, zoals verhoging van de AOW-leeftijd, inperking van ontslagvergoedingen, en kwaliteitsselectie bij ontslag, lenen zich goed voor beslechting in crisistijd.

Maar de kritiek op Donner is niet altijd terecht. Zo zijn er in het arbeidsrecht nog enkele harde noten te kraken, en laat dat maar aan deze minister over. Eén zeer welkome wijziging in het arbeidsrecht is de verruiming van het zogeheten onmisbaarheidscriterium bij collectief ontslag. Werkgevers hebben sinds kort meer mogelijkheden om bepaalde werknemers in een reorganisatie ‘onmisbaar’ te verklaren. In tegenstelling tot voorheen mag men nu de goede, breed inzetbare vakkrachten behouden, terwijl werknemers die een groter aantal dienstjaren hebben – en daarom voorheen meer rechten zouden hebben – voor ontslag mogen worden voorgedragen.

Deze regeling is met name gericht op bedrijven in het MKB. Te vaak waren kleine werkgevers gedwongen om in een reorganisatie de belangrijkste, best inzetbare vakkrachten te ontslaan, ten faveure van werknemers die toevallig langer in dienst zijn.

De oprekking van het onmisbaarheidscriterium is op 1 augustus van kracht gegaan, en de regeling geldt totdat de recessie voorbij is. Maar het zou niet verwonderen als de faciliteit ook daarna van kracht blijft. En dat is een goede zaak. Met het kunnen behouden van de beste, breed inzetbare vakkrachten – de mensen die zowel in het bedrijf als in zichzelf investeren en die zich dag in, dag uit voor het bedrijf waarmaken – wordt voorzien in een duidelijke behoefte.

Voor het eerst is daarmee in het naoorlogs collectief ontslagrecht de selectie op grond van kwaliteit geoorloofd. Waar een recessie al niet goed voor is.

Hans Kamerbeek, advocaat te tilburg