Een management buy-out heeft alles om van een complexe situatie te spreken: de werkgever-werknemersrelatie verandert plots in die van verkoper-koper; collega’s worden samen ondernemer c.q. directeur; het financiële plaatje moet acceptabel zijn en de bankier moet uiteraard de financiering fiatteren. Niet verwonderlijk dat het goede verloop van het proces grotendeels afhangt van de welwillendheid van alle betrokkenen. De bedrijfsoverdracht van Betonindustrie Elshout was echter een schoolvoorbeeld van de bereidheid elkaar tegemoet te komen. Dat huisbankier Rabobank kritische vragen bleef stellen en de respectievelijke adviseurs van verkoper en koper hetzelfde deden, versterkte slechts het onderlinge vertrouwen.
Van leverancier tot directeur
De naam is wat verwarrend. Betonindustrie Elshout heeft immers allang niets meer te maken met beton. De afgelopen decennia is het bedrijf uitgegroeid tot een technische groothandel van aardings- en bliksembeveiligingsinstallaties. In dienst van een toenmalige productleverancier, kwam Chris van de Poel geregeld bij het bedrijf langs. Zes jaar geleden werd hij door de toenmalige eigenaren aangetrokken voor de dagelijkse bedrijfsvoering en vorig jaar polsten zij hem over een management buy-out. ‘Al vrij snel dacht ik aan Harrie’, vertelt Chris. ‘Niet alleen omdat het toch om een aanzienlijke investering ging, maar ook en vooral omdat ik zijn financiële kennis en kunde erbij wilde hebben. Als techneut weet ik namelijk niets af van het financiële plaatje. Harrie daarentegen wel. Hij licht namelijk al vijftien jaar de financiële situatie van het bedrijf door.’ ‘Aanvankelijk als externe accountant maar drie jaar geleden kwam ik in dienst als hoofd van de boekhouding’, beaamt Harrie Brouwers. ‘Ik wist dat het met de bedrijfsfinanciën goed zat – zelfs in deze conjunctuur blijven we groeien – maar de hamvraag was of de toenmalige eigenaren en de bank bereid waren met ons mee te denken over de haalbaarheid van de overdracht.’
Kritische vragen
‘Meedenken deed de Rabobank zonder aarzelen’, stelt Arjen Duwel, accountmanager Zakelijke Relaties Rabobank ’s-Hertogenbosch en Omstreken. ‘Het begingevoel zat meteen goed. Het feit dat we elkaar al langer kenden, speelde ook een positieve rol bij de besluitvorming. Betonindustrie Elshout boort namelijk een nichemarkt aan en dan is het moeilijk om het bedrijf te toetsen aan sectorbenchmarks. Dat Chris en Harrie elkaar qua competenties perfect aanvullen, pleitte natuurlijk in hun voordeel. Net als het feit dat ze een duidelijke visie op de toekomst van het bedrijf hadden en een plan met de nodige flexibiliteit konden voorleggen. Niettemin is het belangrijk dat je als bank blijft doorvragen en continu een spiegel voorhoudt.’ ‘In een eerste gesprek heeft Arjen ons aardig op weg geholpen door ons te laten nadenken over het traject dat we ingingen. Je koopt immers meer dan louter een pand en je zet een heleboel verplichtingen in gang. Wat wil je precies overnemen? Gaat het alleen om de voorraad of ook om de bedrijfsportefeuille? Waaraan wordt de waarde van de onderneming ontleend? Hoe zit het met de toekomstige kasstroom? Door kritisch te zijn en veel wat-als-vragen te stellen, zorgde hij dat we ons in het enthousiasme zeker niet vergaloppeerden’, glimlacht Chris.
Aan de onderhandelingstafel
‘Toch zijn er tal van zaken die buiten de scope van de bank liggen en niettemin onlosmakelijk verbonden zijn met de bedrijfsoverdracht’, voegt Harrie toe. ‘Denk bijvoorbeeld aan het uitvoeren van het due-dilligenceonderzoek, het begeleiden van de onderhandelingen en de juridische aspecten. Onder meer om die reden hebben we een externe adviseur in de arm genomen. Hij heeft ons vooral bij de onderhandelingen met de verkopende partij ondersteund. Ook de verkopers hadden trouwens een adviseur. Dezelfde vragen die de bank ons stelde, werden overigens vaak ook door onze adviseur gesteld en dat was alleen maar goed, want uiteindelijk is iedereen gebaat bij duidelijkheid.’ Bijzonder is dat Arjen de accountmanager was van zowel de verkoper als de koper. Bemoeilijkte dit de situatie niet? ‘Het was inderdaad een bijzonder aandachtspunt. Een punt dat je meteen moet onderkennen’, antwoordt hij. ‘Ik heb aan beide partijen gevraagd of ze niet liever iemand anders inschakelden, maar omdat ik de onderneming zo goed kende, bleek een andere accountmanager wat hen betreft, niet aan de orde te zijn. Naar eer en geweten kan ik stellen dat ik het beste voor alle partijen voor ogen heb gehad.’ ‘En als het wat moeilijker werd, hadden we allebei nog onze adviseurs om op het scherp van de snede te onderhandelen’, lacht Chris.
Eigen bedrijf
Door de bereidheid van iedereen om van de overdracht een succes te maken, kunnen Chris en Harrie zich sinds begin dit jaar eigenaar van Betonindustrie Elshout noemen. Hoe voelt dat? ‘Eerlijk gezegd niet veel anders dan vóór de overdracht’, antwoordt Harrie. ‘Ook onze medewerkers kijken niet anders tegen ons aan. Ik denk dat je die verantwoordelijkheid pas echt goed voelt als het wat minder met het bedrijf zou gaan en dat is vooralsnog gelukkig niet het geval. Natuurlijk is dit een uitgelezen moment om bepaalde facetten van de bedrijfsvoering anders in te vullen. Maar belangrijk is dat we met z’n allen het gevoel hebben dat we er samen voor gaan.’