Waarom word ik dan toch als optimistisch gezien? Dat heeft te maken met mijn stijl van communiceren en dan vooral met het zorgvuldig kiezen van mijn woorden.
Ik kom regelmatig klanten tegen die worstelen met hun ‘negatieve imago’. Zij praten namelijk veel over de problemen die ze zien in het werk (vaak onbewust) en focussen vooral op de beren op de weg. Door hun omgeving worden ze dan gezien als probleemzoeker of zeurpiet: gewoon geen prettige persoon om mee samen te werken.
Deze probleemzoekers vergeten vaak dat ze een belangrijke kwaliteit hebben! Ze zijn namelijk heel kritisch (jazeker: kritisch is een positieve eigenschap, dus een kwaliteit). In een team heb je deze kritische mensen juist nodig want zij kunnen de anderen behoeden voor potentiële knelpunten of zelfs mislukkingen.
Deze zeurpieten moeten dus vooral kritisch blijven, maar tegelijk hun boodschap positiever gaan verpakken. Dat klikt simpel en eerlijk gezegd: dat is ook best simpel. Hieronder volgen vijf praktische tips waarmee je jouw belangrijke kritische boodschap op een positieve manier kunt brengen:
1. Noem voor elk negatief (kritisch) punt, ook één positief punt
Hiermee zorg je voor een goede balans tussen negatieve en positieve opmerkingen (van elk evenveel). De ander wil namelijk ook graag horen wat je wél goed vindt aan een plan of idee.
2. Zeg het als ‘niet-positief’ in plaats van ‘negatief’
Dit is een makkelijke truc om positiever over te komen. Zeg bijvoorbeeld: ‘Dit is geen verstandig plan’ in plaats van: ‘Dit is een dom plan’. ‘Ik ben minder optimistisch hierover’ in plaats van: ‘Ik ben er tegen’. ‘Het is geen goed weer’ in plaats van: ‘Het is vies weer’.
3. Gebruik woorden met een positieve in plaats van een negatieve associatie
Als je even nadenkt, is er voor elk ‘negatief’ woord ook een positiever, vriendelijker synoniem. Enkele voorbeelden:
oplossing i.p.v. wijziging
analyseren i.p.v. troubleshooten
investering i.p.v. kosten
overleggen i.p.v. discussiëren
uitdaging i.p.v. probleem
4. Zeg wat beter kan in plaats van wat niet goed is
Meteen enkele voorbeelden om het duidelijk te maken: ‘Ik denk dat deze werkwijze nog efficiënter wordt als we het aantal stappen verminderen’ in plaats van: ‘Er zijn veel te veel stappen’. Of tijdens een beoordelingsgesprek met je medewerker: ‘Ik denk dat jij nog productiever wordt als je je timemanagement zou verbeteren’ in plaats van: ‘Je bent slecht in timemanagement’.
5. Verwoord een probleem in de vorm van een verbeterdoel
Besef dat een probleem gewoon een negatieve verwoording is van een doel. Als je een probleem identificeert, draai het dan dus om en verwoord het als een verbeterdoel. Een paar voorbeelden: als je denkt dat de klant een nieuwe dienst helemaal niet zal afnemen, zeg dan: ‘Ik stel voor dat we een aantal klanten gaan interviewen om onze dienst zo goed mogelijk op hun behoefte te laten aansluiten.’
Als je aanvoelt dat gebruikers een nieuw IT-systeem toch niet zullen gaan gebruiken, zeg dan bijvoorbeeld: ‘Laten we twee extra trainingen doen voor onze eindgebruikers om de acceptatie te verhogen.’
Deze vijf praktische handvaten kun je in elk gesprek toepassen. Zo heb je toch de mogelijkheid om jouw punten van kritiek te noemen, terwijl je nog steeds als heel constructief wordt ervaren.
Geen slechte tips, hè? Ik bedoel… Goede tips, hè!