Blog Rob Boeyink: Digitaal transformeren: Wat is dat nou precies?

Overal hoor je de term digitale transformatie voorbij komen. Maar wat is digitaal transformeren nu precies? Voor veel mensen is dit onduidelijk en daarom leg ik hier in het kort uit wat het is.

Ik leg uit welk impact het nu al heeft op de maatschappij, bedrijven en mensen en waar het in de toekomst naar toe gaat. De toenemende digitalisering, innovatie, (big)data en nieuwe digitale technologieën zoals robotisering en machine learning spelen hierbij een centrale rol.

Wat is de definitie van digitale transformatie?
Op Wikipedia staat de volgende beschrijving: Digitale Transformatie gaat over het inzetten van nieuwe digitale technologieën in de samenleving. Deze nieuwe technologieën zetten mensen en organisaties in beweging. Het is een kracht die nieuwe kansen en oplossingen creëert, op een manier die nooit voor mogelijk werd geacht. De belangrijkste drijfveren van deze transformatie zijn informatietechnologieën. Denk hierbij aan digitale infrastructuren (computernetwerken, hardware), big data, kunstmatige intelligentie en toepassingen zoals apps, mobiele applicaties en web applicaties. Daarnaast is er de mogelijkheid om die technologieën te exploiteren naar nieuwe bedrijfsmodellen om digitale waarde te creëren.

Vaak verwijst digitale transformatie naar het proces van verandering binnen een bedrijf, gebaseerd op digitale technologieën en/of klantverwachtingen. Het is echter een veranderingsproces dat meerdere aspecten van onze samenleving raakt en dus niet alleen het bedrijfsleven. Digitale bedrijfstransformatie gaat verder dan IT of marketing. Deze transformatie slaat op het fundamenteel transformeren van een bedrijf in zijn businessmodel, visie & strategie, structuur, cultuur en processen. Bedrijven komen daardoor tegemoet aan de veranderingen in het digitale tijdperk op het gebied van klantbegrip, zakelijke relaties en waardeketens. Een internationaal onderzoek door het MIT Center for Digital Business en Capgemini Consulting toont aan dat eind 2016 slechts een derde van de bedrijven succesvol was in het digitaliseren van hun bedrijfsmodel.

Digitale transformatie gaat over het begrijpen wat de meest impactvolle digitale drijfveren zijn in de eigen sector en met deze krachten voordelen en eigen unieke alternatieven te creëren.

Geschiedenis digitaal transformatie
Digitale transformatie is een continue veranderingsproces. Het digitale aspect ervan zorgt dat de snelheid van de veranderingen wordt vergroot. De verklaring daarvoor is te vinden in de vier emancipatiegolven.

De eerste emancipatiegolf staat gelijk aan de intrede van digitale technologie. Dit vereenvoudigt het creëren van dingen en produceren van diensten (bijvoorbeeld muziek maken en video's monteren).

De tweede emancipatiegolf staat gelijk aan de opkomst van het internet. Internet maakt het mogelijk om alle digitale machines met elkaar te verbinden, waardoor fysieke grenzen en tijdszones verdwijnen. Voorbeelden hiervan zijn e-mailen, surfen op het internet en het downloaden van informatie.

De derde golf wordt mogelijk gemaakt door de opkomst van sociale media zoals Facebook, LinkedIn en  YouTube. Deze netwerken vergroten de mogelijkheid tot het verspreiden van informatie, berichten en meningen.

De vierde en laatste golf heeft alles te maken met de mobiele ontwikkeling. Sinds deze ontwikkeling is er altijd en overal toegang tot data, informatie, apparaten (IoT), communicatie en interactie. Verder wordt de tijd tussen impuls en antwoord gereduceerd van uren of dagen tot minuten of zelfs seconden.

Kansen en uitdagingen van Digitaal Transformeren
Digitale transformatie zorgt voor grote uitdagingen en tegelijkertijd voor nieuwe kansen. Tijdens zo’n transformatie moet rekening gehouden worden met de culturele veranderingen die nodig zijn om werknemers en werkgevers zich aan te laten passen aan de nieuwe onbekende technologieën. Anders gezegd; het is de overgang naar andere en nieuwe businessmodellen, waarbij digitale technologieën en data een zeer dominante rol spelen.

De digitale transformatie zorgt voor unieke afzetmogelijkheden, businessmodellen en nieuwe concurrenten door de lage toegangsdrempels van de verschillende branches. Denk bijvoorbeeld de reissector, accountancy, taxibedrijven, software bedrijven, de muziekindustrie en de financiële sector.

Bekende voorbeelden zij natuurlijk Airbnb, Werkspot, Uber, Bol.com en Coolblue. Deze bedrijven hebben op basis van data technologie in combinatie met een uitstekend businessmodel en service, bestaande markten veranderd. Minder bekende voorbeelden zijn de jaarrekeningen die door de 4 grote accountantskantoren sinds dit jaar volledige automatisch op basis van data en analyse worden samengesteld, de digitale accountant is er nu dus echt.

Digital First
Digitalisering hoort tegenwoordig centraal te staan bij organisaties die willen overleven in dit disruptieve tijdperk. Ook zie je dat data steeds belangrijker begint te worden. Data wordt steeds belangrijker of komt zelfs centraal te staan. Digitaal betekent volledig digitaal denken en handelen, het moet kern zijn van je organisatie (Digital First). De echte kracht van digitaal wordt duidelijk als het bij alle facetten van een organisatie wordt ingezet. Digitaal is dan ook de verantwoordelijkheid van iedereen binnen de organisatie. Er dient een duidelijke digitale visie en strategie te zijn. De leiders binnen organisaties moeten inspirators zijn. Het businessmodel dient digitaal georiënteerd te zijn. Tevens moeten mensen de juiste (digitale)skills bezitten en de bedrijfsprocessen moet efficiënt en doeltreffend zijn.

Digitaliseren is niet het zelfde als Digitale Transformatie
Digitaal transformeren gaat veel verder dan bijvoorbeeld het inzetten van een chatbot, het gebruik maken van een app of het digitaliseren van processen waardoor deze doeltreffender en efficiënter worden. Digitale transformatie is dus niet hetzelfde als digitaliseren! Digitale transformatie raakt alle facetten van de bedrijfsvoering. Het digitaliseren en daardoor efficiënter en doeltreffender maken van processen is een onderdeel in het proces naar een digitaal, data-georiënteerde en -gedreven organisatie.