Wanneer past arbeidsmediation bij een klein bedrijf?
Arbeidsmediation past wanneer een gesprek tussen de betrokkenen niet tot een oplossing leidt en de onenigheid de samenwerking raakt. Het kan gaan om een conflict tussen werkgever en werknemer, tussen collega's of tussen teams. Werkgever, werknemers en collega's hebben elkaar vaak nodig en werken veel uren samen. Een conflict dat lang blijft liggen, kan tot ziekteverzuim leiden, waardoor het probleem voor de betrokkenen en voor de organisatie groter wordt. Bij een ziekmelding bij een arbeidsconflict zijn werkgever en werknemer volgens de Wet verbetering poortwachter samen verantwoordelijk voor de re-integratie.
Volgens Uw ArbeidsMediator hebben de mediators kennis van de regio waarin zij werken en van de werkcultuur daar. Het netwerk geeft aan dat voor iedere sector een geschikte mediator beschikbaar is, omdat de werkwijze in bijvoorbeeld de maakindustrie verschilt van die in de dienstverlening of de zorg.
Een van de mediators is Gabriëlle Gijsberts, arbeidsjurist en MfN-registermediator voor Noord-Holland en Utrecht. Zij werkte als advocaat gespecialiseerd in arbeidsrecht en begeleidde in die rol veel reorganisaties. Sinds 2017 werkt zij als fulltime mediator, onder meer voor bedrijven en organisaties, voor werknemers en hun advocaten of juristen en voor arbo-instellingen.
Welke stappen doorloopt een mediation?
Een mediation verloopt volgens Uw ArbeidsMediator in vijf fasen. In de voorbereiding besluiten beide partijen dat mediation kan helpen en kiezen zij een mediator die ze allebei vertrouwen. Het netwerk geeft aan dat een traject, afhankelijk van de beschikbaarheid van de mediator, vaak binnen enkele dagen kan beginnen.
Het netwerk beschrijft zijn werkwijze op uw-arbeidsmediator.nl. In de intake licht de mediator de werkwijze toe en leggen de partijen schriftelijk vast dat zij met de mediation instemmen, dat zij bevoegd zijn bindende afspraken te maken en dat de gesprekken geheim blijven. In de inventarisatie vertelt iedere partij hoe zij het conflict ziet en brengt de mediator dit terug tot enkele concrete belangen. Bij de onderhandelingen bedenken de partijen zoveel mogelijk opties en kiezen zij samen de beste. In de afsluiting legt de mediator de afspraken meestal vast in een vaststellingsovereenkomst, die beide partijen ondertekenen. Hoe lang de inventarisatie en de onderhandelingen duren, hangt af van de aard en de omvang van het conflict. Soms is een enkel gesprek voldoende, soms zijn er meer sessies nodig.
Wie betaalt de kosten van mediation?
De kosten van mediation liggen vooraf niet vast. Ze volgen uit het tarief dat de mediator hanteert en uit het aantal gesprekken: meer gesprekken betekenen hogere kosten. Een mediator kan vooraf aangeven wat een traject in de betreffende situatie naar verwachting kost.
Wie de kosten betaalt, staat evenmin vooraf vast. De mediator bespreekt dit aan het begin van het traject en neemt de verdeling op in de mediationovereenkomst. Bij een conflict binnen de eigen organisatie betaalt meestal de werkgever. In een mediation met een werknemer draagt de werkgever doorgaans alle kosten, omdat die er financieel meestal sterker voor staat. Gaat het om een geschil tussen twee bedrijven, dan kunnen zij de kosten delen, omdat zij samen één mediator inschakelen. Volgens het netwerk liggen de kosten vaak duidelijk lager dan bij een gerechtelijke procedure met advocaten.
Hoe is de vertrouwelijkheid geregeld en wat kan de uitkomst zijn?
De bijeenkomsten zijn besloten. De partijen leggen de geheimhouding vooraf schriftelijk vast, zodat wat in de gesprekken wordt gezegd binnenskamers blijft. Volgens Uw ArbeidsMediator mag niets daarvan later tegen iemand op de werkvloer worden gebruikt. Deelname is vrijwillig en iedere partij kan het traject op elk moment afbreken.
De uitkomst kan zijn dat de samenwerking wordt voortgezet met nieuwe afspraken, bijvoorbeeld over de taakverdeling of de communicatie. Het kan ook zijn dat de partijen afspreken uit elkaar te gaan. De mediator begeleidt dan de totstandkoming van een regeling die beide partijen passend vinden. Volgens het netwerk kunnen de mediators een concept-vaststellingsovereenkomst beoordelen op arbeidsrechtelijke eisen en stimuleren zij dat iedere partij ook individueel juridisch advies inwint.
Een vaststellingsovereenkomst bevat afspraken waaraan de partijen zich moeten houden. Wordt een afspraak niet nagekomen, dan moet een rechter beslissen. Leden van de Mediatorsfederatie Nederland (MfN) zijn volgens Uw ArbeidsMediator verplicht een mediationovereenkomst en een vaststellingsovereenkomst op te stellen. Of een mediator is ingeschreven, is te controleren in het MfN-register.